Image

Ginepig (Guinea Pig) Bakımı, Beslenmesi ve Alışveriş Rehberi: Yeni Başlayanlar ve Deneyimliler İçin Eksiksiz Kılavuz

7 Ocak 2026 22:55
Can Dostlarımız

Ginepig (kobay ya da İngilizce adıyla guinea pig), sosyal yapıları, sevimli görünümleri ve nazik karakterleriyle evcil hayvan dünyasının en çok sevilen küçük dostlarından. Bu kapsamlı rehberde ginepig bakımı ve beslenmesinden, doğru yaşam alanı kurulumuna ve ürün seçimlerine kadar ihtiyacınız olan her şeyi tek bir yerde bulacaksınız. Ayrıca, Türkiye’de kolayca temin edebileceğiniz, ginepiglere özel yem önerilerini de ürün sayfalarına bağlantılarla paylaşıyoruz.

Bu yazı, güncel ve veteriner kaynaklarına dayanan pratik bilgiler içerir; böylece hem ilk kez ginepig sahipleniyorsanız hem de deneyimli bir sahipseniz, güvenle uygulayabileceğiniz önerilere ulaşırsınız. (rspca.org.uk)

Ginepig nedir? Temel bilgiler ve sosyal ihtiyaçlar

  • Ortalama yaşam süresi: 5–7 yıl. Bu nedenle ginepig sahiplenmek, çoğu “küçük kemirgene” kıyasla daha uzun bir sorumluluk gerektirir. (kb.rspca.org.au)
  • Sosyal türdürler: Ginepigler tek başına yaşamaktan hoşlanmaz; en mutlu ve dengeli hallerini eşli veya küçük gruplar halinde gösterirler. Doğru eşleşme ve kademeli tanıştırma, uyumlu bir yaşam için önemlidir. (rspca.org.uk)
  • Tavşanlarla birlikte bakılmamalı: İletişim dilleri ve beslenme ihtiyaçları farklıdır; ayrıca tavşanların güçlü arka ayakları, ginepigler için ciddi yaralanma riski doğurabilir. (rspca.org.uk)

Ginepig beslenmesi: Sağlığın temeli

Ginepiglerde sindirim sistemi ve diş sağlığı “yüksek lifli” bir diyete ihtiyaç duyar. Diyetin bel kemiği kaliteli ot ve hay olmalıdır; buna ölçülü pelet (yem) ve taze sebzeler eşlik eder.

  • Hay ve çim: Diyetin büyük çoğunluğunu oluşturmalı; gün boyu sınırsız erişim şarttır. PDSA, hayın toplam diyetin yaklaşık %85–90'ını oluşturmasını, timothy (çayır) bazlı hayların tercih edilmesini önerir. Biçilmiş çim (çim biçme makinesi artığı) hızlı fermente olduğu için verilmemelidir. (pdsa.org.uk)
  • Pelet (ginepig yemi): Günlük porsiyon, yetişkin bir ginepig için genellikle “kişi başı” 1 yemek kaşığı kadardır; ürün etiketindeki üretici tavsiyesi ve veterinerinizin değerlendirmesi esastır. Peletlerin C vitamini içermesi önemlidir. (pdsa.org.uk)
  • Sebzeler: Çeşitli ve taze sebzelerden günde yaklaşık 1 su bardağı. C vitamini yönünden zengin seçenekler (kırmızı/yeşil biber gibi) düzenli yer almalıdır. Patates ve kabuğu, soğan, sarımsak, mantar, domatesin yaprak/sapı, avokado ve iceberg marul ise verilmemelidir. (pdsa.org.uk)

C vitamini: Olmazsa olmaz

İnsanlar gibi ginepigler de C vitaminini sentezleyemez. Günlük ihtiyaç, bakımda kilogram başına yaklaşık 10 mg; gebelikte kilogram başına 30 mg seviyesine çıkar. C vitamini ısı, ışık ve neme duyarlı olduğundan pelet ve suda hızla bozulur; peletler taze tüketilmeli, suda eritilen C vitamini ise kısa sürede etkinliğini kaybedebilir. Bu nedenle C vitamininin ana kaynağı olarak taze sebzeler ve taze pelet tercih edilir. (merckvetmanual.com)

Timothy mi, yonca (alfalfa) mı?

  • Yetişkinlerde timothy/ot bazlı pelet ve hay tercih edilir; daha düşük kalsiyum içeriği nedeniyle idrar yolları sağlığı açısından dengelidir. (oxbowanimalhealth.com)
  • Büyüme dönemindeki yavrular (<6 ay) ve gebe/emziren dişiler daha yüksek enerji-kalsiyum gerektirebilir; bu gruplarda sınırlı alfalfa desteği (veteriner onayıyla) uygundur. (hospital.cvm.ncsu.edu)

Ginepig yemi nasıl seçilir? Etiket okuma ve pratik ipuçları

  • “Ginepig” için formüle edilmiş, stabil C vitamini içeren peletleri tercih edin.
  • Yetişkinler için timothy bazlı pelet alın; karışım içinde kuruyemiş, renkli parça, tohum gibi “şeker/yağ” katkıları bulunan ürünlerden kaçının.
  • C vitamini zamanla bozulacağından, peletleri son kullanma tarihine dikkat ederek küçük paketlerle ve serin/karanlık yerde saklayın; “tazeyi koy, bayatı tüketme” yaklaşımını benimseyin. (rspca.org.uk)

E-ticaretten güvenle alabileceğiniz ginepig yemi önerileri

Aşağıdaki ürünler, Türkiye’de yaygın ve erişilebilir seçeneklerdir. “Yetişkin timothy bazlı pelet”, “stabilize C vitamini”, “ekstra şekerli/renkli parçalar içermeme” gibi kriterleri göz önünde bulundurarak seçim yapabilirsiniz.

Not: Yavru/gelişim dönemindeki ginepiglerde veya özel diyet gereken durumlarda (taş, kilo yönetimi vb.) mutlaka veterinerinizin yönlendirmesine uyun. (hospital.cvm.ncsu.edu)

Kafes ve yaşam alanı: Doğru ölçü ve güvenlik

  • Alan ihtiyacı: İyi havalandırılan, düz tabanlı (tel taban olmamalı) ve geniş “yatay” alan sağlayan bir yaşam alanı tercih edin. Humane Society, tek ginepig için en az 7,5 ft² (yaklaşık 30×36 inç), iki ginepig için tercihen 10,5 ft² (yaklaşık 30×50 inç) taban alanı önerir. C&C (küp + koroplast) kafesler hem ekonomik hem geniştir. “Ne kadar büyük, o kadar iyi” kuralını unutmayın. (humaneworld.org)
  • Sıcaklık ve konfor: Ginepigler hava akımlarına ve aşırı sıcak/soğuğa duyarlıdır. 26°C üstü sıcaklıklar sıcak çarpması, 15°C altı ise üşüme riski doğurabilir. Yaşam alanını cereyansız, sessiz ve güvenli bir noktaya kurun. (rspca.org.uk)
  • Zemin ve altlık: Tozsuz, emici bir zemin altlığı tercih edin. Çam gibi yumuşak ağaç ürünlerinden kaçının; tozsuz odun talaşı (aspen gibi), kağıt bazlı altlıklar ve bol hay kombinasyonu iyi çalışır. Pamuk benzeri lifli “fluffy” yataklıklar dolaşma/yaralanma riski nedeniyle önerilmez. (rspca.org.uk)

Su, tüy ve tırnak bakımı: Rutinleriniz olsun

  • Su: Taze suya 24/7 erişim verin. Bilyeli suluklar hijyeni korur; suluğu günlük temizleyip tazeleyin.
  • Tüy bakımı: Uzun tüylü ırklar günlük, kısa tüylüler daha seyrek taramaya ihtiyaç duyar. Düzenli tarama, deri ve tüy sağlığını destekler. (rspca.org.uk)
  • Tırnak kesimi: Ortalama ayda bir (bazı bireylerde 2–4 haftada bir) tırnak kontrolü ve kesimi gerekir. Düzenli kısaltma, “quick” (tırnak içindeki damar) uzamasını sınırlandırarak sonraki kesimleri kolaylaştırır. Kesim konusunda zorlanıyorsanız veteriner desteği alın. (rspcasa.org.au)

Sık yapılan hatalar ve kaçınmanız gerekenler

  • Tavşanlarla birlikte bakmak: Beslenme ve davranış farklılıkları nedeniyle uygun değildir. (rspca.org.uk)
  • Az alan sağlamak: Ginepigler koşmayı ve “zoomies” yapmayı sever; taban alanı yetersiz kafesler obezite ve davranış sorunlarına yol açabilir. Minimum alan standartlarına uyun. (humaneworld.org)
  • Yanlış gıda: Patates, soğan, sarımsak, avokado, mantar, iceberg gibi listelenen “yasaklılar”dan uzak durun. Çim biçme makinesi artıkları da hızla fermente olduğundan verilmemeli. (pdsa.org.uk)
  • C vitamini ihmali: Eksikliği “iskorbit” (skorbüt) gibi ciddi tablolara yol açabilir. Günlük C vitamini alımını sebzeler ve taze peletlerle güvenceye alın. (merckvetmanual.com)

Alışveriş listesi: Ginepig için temel ihtiyaçlar

  • Hay (timothy/orchard gibi) – sınırsız
  • Ginepig peleti – yetişkinler için timothy bazlı, stabil C vitaminli
  • Taze sebzeler – günlük “karışık ve ölçülü” porsiyon
  • Geniş taban alanlı kafes/alan + kaçışsız oyun parkı
  • Tozsuz altlık (aspen/kağıt bazlı) + bol hay
  • Saklanma evleri/tüneller, çiğneme oyuncakları
  • Su şişesi ve seramik mama kapları
  • Tırnak makası (kedi/küçük hayvan tipi), tarak/fırça

Ürün karşılaştırma: Hangi ginepig yemi size uygun?

Aşağıdaki önerileri, ginepig sayınız, yaşları ve veterinerinizin tavsiyesi doğrultusunda değerlendirin:

İpucu: Yetişkin ginepiglerde timothy bazlı pelet/hay, yavru ve gebe/emziren dişilerde veteriner onayıyla sınırlı alfalfa desteği uygun bir çerçevedir. Markaların “yetişkin” ve “young” (yavru) ürün etiketlerini karıştırmayın. (oxbowanimalhealth.com)

SSS: Ginepig hakkında en çok sorulanlar

  • Ginepig günde ne kadar pelet yer?Yetişkin bireyler için genel kılavuz “günde kişi başı 1 yemek kaşığı”dır; kiloya ve aktiviteye göre veterineriniz porsiyonu güncelleyebilir. (pdsa.org.uk)
  • Hangi sebzeleri verebilirim?Karışık yapraklı yeşillikler ve C vitamini zengini biberler günlük uygundur. Brokoli, ıspanak gibi kalsiyumlu/şişkinlik yapabilenler “ölçülü ve seyrek” verilmelidir. Yasaklar arasında patates, soğan, sarımsak, mantar, avokado, iceberg marul bulunur. (pdsa.org.uk)
  • Kafes ölçüsünde minimum nedir?Tek ginepig için en az 7,5 ft²; iki ginepig için 10,5 ft² tercih edilir. Tel tabanlı kafeslerden kaçının; C&C kafesler pratik ve geniştir. (humaneworld.org)
  • Tırnakları ne sıklıkla kesmeliyim?Ortalama ayda bir; bazı bireylerde 2–4 haftada bir kontrol gerekebilir. Düzenli kesim, tırnak içi damarın (quick) geri çekilmesine yardımcı olur ve sonraki bakımları kolaylaştırır. (rspcasa.org.au)

Ginepig bakımında başarının anahtarı; “yüksek lifli beslenme + yeterli alan + sosyal yaşam + düzenli bakım” dörtlüsünde saklıdır. Besin seçimi yaparken timothy bazlı pelet ve kaliteli hayı merkeze alın; sebzeleri çeşitlendirip C vitamini ihtiyacını her gün karşılayın. Yaşam alanında ise geniş yatay alan, güvenlik, doğru sıcaklık ve hijyen olmazsa olmazdır. Bu prensipleri uygulayarak, uzun yıllar boyunca sağlıklı ve mutlu ginepiglerle harika bir birliktelik yaşayabilirsiniz. (pdsa.org.uk)

Kaynak notu: Bu rehber, RSPCA ve PDSA gibi hayvan refahı kuruluşlarının güncel bakım tavsiyeleri ile veteriner el kitaplarından (Merck Veterinary Manual) derlenen bilgilere dayanmaktadır. Özel sağlık durumlarında mutlaka veteriner hekiminize danışın. (rspca.org.uk)

🔗 Bulunan Ürünler (petgross.com.tr):